Sicilië rondreizen deze zomer: van de Etna tot barokke steden, vóór de augustusdrukte

De weg naar Rifugio Sapienza slingert door zwart lavagruis waar amper iets groeit, en dan, na de laatste bocht, zie je de kabelbaan omhoog verdwijnen in een wolk van eigen makelij. De Etna rookt gewoon door, zonder zich iets aan te trekken van de toeristen die met hun telefoon omhoog staan te filmen. Dit is Sicilië in de zomer op zijn best: ruig, warm en op geen enkele manier ingericht om je te ontzien. Wie half juli vertrekt, mist bovendien de ergste drukte en de hoogste prijzen die het eiland in augustus over zich heen krijgt.

Waarom nu vertrekken, niet in augustus

Sicilianen trekken zelf pas half augustus massaal naar het strand, rond Ferragosto op 15 augustus, en dan verandert het eiland van karakter. Wegen naar de kust staan vast, restaurants in Taormina en Cefalù werken met wachtlijsten, en de temperatuur klimt in het binnenland regelmatig boven de veertig graden. Half juli is het al zomer genoeg om overal te zwemmen, maar de steden zijn nog te doen en de prijzen liggen aanzienlijk lager. Een vlucht met Transavia of easyJet vanaf Amsterdam naar Catania kost nu nog zo'n 90 tot 140 euro retour als je binnen een paar dagen boekt; wacht je tot begin augustus, dan zie je bedragen van 250 euro en hoger voorbijkomen voor dezelfde route. Beter is dus: nu boeken, niet wachten tot je vakantiedagen toch al vaststaan. Vermijd de laatste twee weken van augustus als je de keuze hebt — dat is niet alleen de duurste periode, het is ook de periode waarin de kust tussen Catania en Siracusa het meest overvol raakt met binnenlandse toeristen uit Rome en Milaan. En wie denkt dat vroeger boeken alleen om het vliegticket gaat, vergist zich: ook huurauto's zijn half juli nog ruim beschikbaar, terwijl de aanbieders in augustus regelmatig volledig zijn volgeboekt.

De route: een lus van tien tot veertien dagen

Sicilië is groter dan de meeste Nederlanders inschatten — van Catania naar Palermo is het over de snelweg al gauw drie uur rijden, en de kustwegen naar het zuiden nemen nog meer tijd. Een lus die start en eindigt in Catania werkt het prettigst: geen omwegen terug naar hetzelfde vliegveld, en je rijdt de mooiste stukken maar één keer.

Etna en Taormina

Begin bij de vulkaan zelf. De kabelbaan vanaf Rifugio Sapienza kost 30 euro per persoon en brengt je tot zo'n 2.500 meter hoogte; de aansluitende jeep- en gidstocht naar de actieve kraters op 2.900 meter kost nog eens 65 euro, en is het waard — je loopt daar letterlijk over aswolken van eerdere uitbarstingen. Neem stevige schoenen mee, want het lavagruis is scherp en de wind op die hoogte is ook in juli verrassend koud. Vanaf Etna is Taormina met zijn Griekse theater en uitzicht over de Baai van Naxos maar veertig minuten rijden, al is het stadje inmiddels zo populair dat een terrasje aan de Corso Umberto al snel 6 euro voor een espresso rekent. Ga liever een straat verderop zitten, in een van de smalle steegjes richting Via Bagnoli Croci, waar dezelfde espresso voor de helft van de prijs wordt geserveerd. Wie tijd overheeft, loopt vanaf het theater ook naar Castelmola, het bergdorpje boven Taormina met een adembenemend uitzicht over de hele baai. Die klim duurt ruim een uur, maar een bus doet er ook maar twintig minuten over als de benen het laten afweten.

De barokke steden van de Val di Noto

Na een aardbeving in 1693 werd het hele zuidoosten van Sicilië herbouwd in barokke stijl, en dat resultaat staat sindsdien op de UNESCO-lijst: Noto, Ragusa Ibla en Modica vormen samen de kern van de Val di Noto. Noto is het meest fotogenieke van de drie, met een hoofdstraat van honingkleurige zandsteen die 's avonds wordt aangelicht. Ragusa Ibla ligt lager in een ravijn en is stiller, met minder dagjesmensen. Modica ken je misschien van de chocolade — koud verwerkt volgens een Azteeks recept dat de Spanjaarden ooit meebrachten, met een korrelige structuur die niets te maken heeft met de gladde reep uit de supermarkt.

Kust en stranden

Zuidelijker, bij het natuurreservaat Vendicari vlakbij Noto, liggen stranden zonder bebouwing en met ondiep, helder water — parkeren kost 5 euro per dag en je loopt daarna tien tot twintig minuten door de duinen. Verder naar het westen, bij Agrigento, vind je de Scala dei Turchi: witte kalkstenen kliffen die aflopen naar zee als een natuurlijke trap. Kom je hier tussen elf en drie uur 's middags, dan sta je tussen honderden anderen; kom je om acht uur 's ochtends, dan heb je de trap zo goed als voor jezelf.

Praktisch: vliegen, huren, rijden

Vlieg naar Catania, niet naar Palermo, als je deze route rijdt — het scheelt je een halve dag reistijd aan het begin en einde van de trip. Een huurauto is geen luxe maar noodzaak: het openbaar vervoer tussen de kleinere steden is traag en onregelmatig, met bussen die soms maar twee keer per dag rijden. Reken op 35 tot 50 euro per dag voor een compacte auto bij een lokale verhuurder op het vliegveld, plus een borg die vaak rond de 1.000 euro ligt en pas na terugkomst wordt vrijgegeven. Neem altijd een auto met airconditioning; zonder is een middagrit door het binnenland in juli simpelweg niet vol te houden.

Rijden in Palermo zelf is een ander verhaal. De stad kent weinig rijstroken die iedereen respecteert, scooters weven overal doorheen, en parkeerplekken zijn schaars — parkeer daarom aan de rand van het centrum in een bewaakte garage voor 12 tot 18 euro per dag en loop of neem een taxi de rest. Op het platteland en langs de kust is autorijden juist ontspannen; de N-wegen zijn breed genoeg en het verkeer is rustig zodra je de grote steden achter je laat.

Wat het kost

Een indicatie voor twee personen, half juli, tien dagen:

• Vlucht Amsterdam-Catania retour: 90-140 euro per persoon bij tijdig boeken
• Huurauto inclusief brandstof en tol: 550-700 euro voor de hele reis
• Overnachtingen in B&B's en kleine hotels: 90-160 euro per nacht voor twee personen, oplopend tot boven 200 euro in Taormina en Ortigia
• Eten: 25-40 euro per persoon per dag als je vooral trattoria's en marktkramen kiest in plaats van toeristenrestaurants aan het plein
• Etna-excursie met kabelbaan en jeeptocht: 95 euro per persoon, en dat is de enige echt onvermijdelijke uitgave

Reken voor twee personen op zo'n 1.700 tot 2.200 euro totaal, exclusief eventuele extra excursies zoals een boottocht bij de Egadische eilanden of een kookles in Modica.

Eten en drinken op Sicilië

Het ontbijt is hier geen brood met kaas maar een granita met brioche — ijskoud, meestal van amandel of pistache, weggeschept met het zachte broodje in plaats van een lepel. Dat gewoonte alleen al is de reis naar de bar op de hoek waard. Arancini, de gefrituurde rijstballen gevuld met ragù of pistache en kaas, kosten 2,50 tot 3,50 euro per stuk bij een goede rosticceria en zijn ruim voldoende als lunch. Pasta alla Norma — met gefrituurde aubergine, tomaat en gezouten ricotta — is de onofficiële nationale schotel van het eiland en staat op vrijwel elke kaart, van eenvoudige trattoria tot chic restaurant.

Bij de wijn geldt: kies Etna Rosso als je van iets lichters houdt dat toch structuur heeft, of Nero d'Avola als je een stevigere, donkerdere rode wijn zoekt die goed bij gegrild vlees past. Beide zijn op elke kaart te vinden voor 20 tot 30 euro per fles, en de huiswijn per glas is vrijwel overal betrouwbaar — dit is tenslotte een eiland waar wijn maken al meer dan tweeduizend jaar gewoon werk is, geen kunstje voor de toeristen. Cannoli bewaar je voor het laatst: bestel ze pas als ze voor je neus gevuld worden, want een cannolo die al uren klaarstaat, is een zachte, te zoete teleurstelling in plaats van de krokante hap die het hoort te zijn.

Wanneer je toch pas in augustus kunt

Lukt half juli niet en moet je in augustus reizen, dan is dat geen ramp — verschuif dan simpelweg je route naar het binnenland en de bergen rond Nebrodi en Madonie, waar de hitte minder hard toeslaat en de drukte van de kust je niet bereikt. Boek hotels in dat geval minstens zes weken van tevoren, want in de tweede helft van augustus zijn de goede adressen in Taormina en Ortigia dan al maanden volgeboekt. Neem in beide gevallen een dutje serieus tussen twee en vijf uur 's middags: de winkels doen het je voor, en na een ochtend in de zon is een siësta geen luxe maar overlevingsstrategie.